Energierekening met enkele tientjes per maand omhoog door Europese CO2-taks
Nederlandse huishoudens moeten vanaf 2028 alweer rekening houden met een hogere energierekening en duurdere brandstof. Volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) kan de extra last uiteenlopen van ongeveer een tientje tot meerdere tientjes per maand. Vooral voor gezinnen met een smalle beurs kan dat stevig aankomen. Belangrijk om te benoemen, deze nieuwe heffing is een rechtstreeks gevolg van de Europese Green Deal van Frans Timmermans, waarbinnen het nieuwe emissiehandelssysteem ETS2 is afgesproken.
Nieuwe CO2-heffing
Het gaat om een Europese CO2-heffing op aardgas, benzine en diesel. Niet huishoudens zelf kopen straks uitstootrechten, maar energieleveranciers en brandstofaanbieders doen dat. Die kosten belanden vervolgens gewoon bij de burger omdat deze worden doorberekend. Voor grote industrie en energiecentrales bestaat al langer zo'n systeem.
De CO2-taks is een onderdeel van de Green Deal van voormalig Eurocommissaris Frans Timmermans. De gedachte erachter is om fossiel gebruik duurder te maken, zodat verduurzaming sneller op gang komt. In theorie klinkt dat logisch. In de praktijk zitten er nogal wat ogen en haken aan. Zeker nu veel Europese landen a worstelen met hoge energieprijzen, ligt deze maatregel politiek gevoelig. De invoering is daarom al eens met een jaar uitgesteld.
Kosten lopen per huishouden flink uiteen
Hoeveel iemand precies extra gaat betalen, blijft nog onzeker, omdat de CO2-prijs op de Europese markt wordt bepaald. Toch heeft het PBL al voorzichtige ramingen gemaakt. Een klein appartement met een cv-ketel en beperkt autogebruik komt in 2030 uit op ongeveer 10 tot 20 euro extra per maand. Voor een rijtjeswoning op gas kan dat rond de 20 euro liggen. Bewoners van een grotere, vrijstaande woning die veel rijden, kunnen uitkomen op 30 tot 70 euro per maand. Huishoudens met een elektrische auto en een warmtepomp blijven grotendeels buiten schot.
Kwetsbare huishoudens lopen risico
Niet iedereen kan zomaar isoleren, een warmtepomp aanschaffen of overstappen op elektrisch rijden. Lagere inkomens missen daar vaak het geld voor. Huurders zijn bovendien afhankelijk van hun verhuurder of van gemeentelijke plannen. Daardoor dreigt ETS2 de energiearmoede en vervoersarmoede te vergroten.
Het PBL wijst erop dat de overheid ook inkomsten ontvangt uit dit systeem. Een deel daarvan kan via nationale regelingen of het Europese Sociale Klimaatfonds worden ingezet voor compensatie. Denk aan gerichte steun voor kwetsbare huishoudens, hulp bij verduurzaming, lagere accijnzen of een vaste klimaatbonus, zoals in Duitsland en Oostenrijk.
