Nederlandse gasgebruikers betalen de rekening voor vullen van gasopslagen
Nederlandse gasgebruikers betalen uiteindelijk voor overheidsingrijpen bij het vullen van de gasopslagen. Ook buitenlandse afnemers profiteren echter van dat opgeslagen gas. Het kabinet wil die scheve verdeling aanpakken en werkt aan andere afspraken vanaf de winter van 2028/2029. Energieleveranciers krijgen daarbij mogelijk een grotere verantwoordelijkheid.
Bijna een miljard euro beschikbaar
Voor het huidige gasjaar is maximaal 993 miljoen euro beschikbaar voor onder meer mogelijke verliezen op de aankoop en verkoop van gas en de kosten van opslag. De uiteindelijke kosten van het ingrijpen worden doorberekend aan Nederlandse gasgebruikers.
Waarom springt de overheid bij?
Commerciële partijen verdienen momenteel onvoldoende aan het vullen van de opslagen. Staatsbedrijf Energie Beheer Nederland neemt daarom in opdracht van de overheid een deel van die taak over. Nederland moet immers voldoen aan Europese vuldoelen.
De voorraad stopt niet bij de grens
Nederland heeft veel opslagruimte in verhouding tot het eigen gasverbruik. Omdat Europese vuldoelen grotendeels samenhangen met die capaciteit, krijgt ons land een relatief zware opdracht.
Het opgeslagen gas blijft ondertussen niet vanzelf binnen Nederland. Via de verbonden Europese gasmarkt kunnen ook buurlanden ervan gebruikmaken. Daar wringt het volgens het kabinet: Nederlandse gebruikers dragen de extra lasten, terwijl de voordelen over meer landen worden verspreid.
Eerdere pogingen om hierover Europese afspraken te maken kregen onvoldoende steun. Bij de herziening van de regels wil Nederland opnieuw inzetten op een eerlijkere kostenverdeling en meer aandacht voor het gasverbruik per land.
Opslaan loont minder
Vroeger was de rekensom overzichtelijk: goedkoop inkopen in de zomer, bewaren en verkopen tijdens de duurdere wintermaanden. Die prikkel is nu verzwakt. Volgens het kabinet drijft verplichte zomervulling de vraag op, waardoor opslag juist minder aantrekkelijk kan worden.
Leveranciers moeten daarom mogelijk zelf een deel van hun benodigde gas voor extreme kou of leveringsproblemen fysiek aanhouden. Die verplichting wordt nog onderzocht. Een definitief besluit ligt er niet.
Noodvoorraad is geen middel tegen hoge prijzen
Daarnaast bouwt de overheid een strategische voorraad van 5 terawattuur op. Die is uitsluitend bedoeld voor fysieke gastekorten, niet om de gasprijs te drukken. Als andere aanvoer deels doorgaat en het verbruik daalt, kan deze buffer volgens het kabinet ongeveer twee weken tijd geven. Of vanaf 2028 een grotere reserve nodig is, wordt onderzocht.
