Energierekening stijgt ook zonder oorlog verder door
Een bestand tussen de Verenigde Staten en Iran zou de druk op de energiemarkt wat kunnen verlichten, maar wie hoopt op een snel lagere energierekening komt waarschijnlijk bedrogen uit. Voor Nederlandse huishoudens zit het probleem namelijk dieper. Niet alleen onrust op de wereldmarkt drijft de kosten op, ook binnenlandse heffingen, oplopende netwerkkosten en nieuwe klimaatmaatregelen duwen de energienota de komende jaren verder omhoog.
Niet alleen gasprijs maakt wonen duurder
De recente spanningen in het Midden Oosten lieten opnieuw zien hoe kwetsbaar de energieprijzen in Nederland zijn. Zodra aanvoerroutes onder druk komen te staan of installaties schade oplopen, reageren olie- en gasprijzen vrijwel meteen. Maar, zelfs als de rust op de markt terugkeert, blijven huishoudens in Nederland met hogere lasten zitten. Vereniging Eigen Huis waarschuwt daar nadrukkelijk voor in aanloop naar het debat in de Tweede Kamer over de energierekening. Volgens de organisatie was de betaalbaarheid al eerder een probleem, nog voordat de geopolitieke spanningen weer oplaaiden. De nota stijgt niet door één boosdoener, maar door een hele optelsom van posten.
Belastingen, netkosten en nieuwe regels stapelen zich op
Zo ligt de energiebelasting in Nederland met ruim 50% van het tarief al erg hoog, zeker vergeleken met andere Europese landen. Daarbovenop komen straks ook hogere netbeheerkosten. Netbeheerders investeren fors in uitbreiding en verzwaring van het stroomnet, omdat steeds meer huizen elektrisch verwarmen, laden en terugleveren. Dat is logisch, want het net kraakt nu al op sommige plekken uit zijn voegen, maar de rekening landt wel bij de consument.
Daar stopt het niet. Vanaf 2027 krijgen energieleveranciers extra kosten door verplichtingen rond groen gas. Een jaar later komen daar ook kosten bij voor de uitstoot van aardgas. Energieleveranciers berekenen zulke lasten door. En ja, dan stijgt dus de energierekening.
Politiek moet volgens belangenorganisaties ingrijpen
Vereniging Eigen Huis pleit daarom voor gerichte maatregelen. Een belangrijk voorstel is om de kosten van netuitbreiding niet rechtstreeks via de energienota op huishoudens af te wentelen, maar bijvoorbeeld te betalen uit een apart staatsfonds. Ook de bestaande belastingvermindering op energie zou scherper gericht moeten worden op huishoudens, in plaats van ook op bedrijven en instellingen. Geld dat daardoor vrijkomt, kan worden ingezet om de korting voor gezinnen te verhogen of om woningen sneller te verduurzamen.
Ook transparantie van de energierekening blijft een pijnpunt. Veel consumenten vinden hun energierekening ingewikkeld. Energieleveranciers gebruiken nog altijd verschillende opbouwen en termen, waardoor energie vergelijken lastig blijft. Een uniforme, eenvoudige energienota zou huishoudens veel beter helpen om contracten te controleren en een passende keuze te maken.
