Eindhoven van start met gesmoltenzoutreactor
Op de High Tech Campus in Eindhoven is een nieuwe proef begonnen die veel aandacht trekt. Bedrijf Thorizon bouwt daar een testfaciliteit voor een gesmoltenzoutreactor, een compacte vorm van kernenergie die volgens de initiatiefnemers veiliger en schoner kan uitpakken dan klassieke kerncentrales. In de opstelling in Eindhoven wordt nog niet met nucleair materiaal gewerkt, maar de proef geldt wel als een serieuze stap richting een mogelijke nieuwe energiebron voor Nederland en Europa.
Een gesmoltenzoutreactor werkt anders dan de kerncentrales die de meeste mensen kennen. De splijtstof zit niet opgesloten in vaste staven, maar is opgelost in heet, vloeibaar zout. Dat zout transporteert warmte, en die warmte kan vervolgens worden gebruikt om elektriciteit op te wekken. Het systeem werkt onder lage druk en reageert van nature rustiger wanneer de temperatuur oploopt. Als het warmer wordt, remt de reactie zichzelf af. Dat maakt de kans op zware ongelukken zeer klein.
Helemaal nieuw is het idee overigens niet. Al in de jaren zestig werd ermee geëxperimenteerd in de Verenigde Staten. Toen liep men tegen stevige technische problemen aan, zoals slijtage van onderdelen door het hete zout en moeilijkheden bij het transport ervan. Thorizon zegt daar nu een oplossing voor te hebben gevonden met verwisselbare modules, vergelijkbaar met een cartridge die je op tijd vervangt voordat er echte schade ontstaat.
De officiële aftrap in Eindhoven werd gegeven in aanwezigheid van Eurocommissaris Wopke Hoekstra. Volgens hem raakt deze technologie aan meer dan alleen klimaatbeleid. Energie, zo benadrukte hij, gaat ook over leveringszekerheid en strategische onafhankelijkheid.
De testfaciliteit in Eindhoven kost in totaal 8 miljoen euro. De helft daarvan wordt betaald door de provincie Noord Brabant. Ook Brabantse bedrijven als VDL en DEMCON zijn bij het project betrokken.
Een opvallend element is dat deze reactor in de toekomst bestaand kernafval deels opnieuw als brandstof zou kunnen gebruiken. Daardoor kan de hoeveelheid afval afnemen en zou de opslagduur korter worden. Niet alles verdwijnt, laat dat helder zijn, maar het idee dat restmateriaal opnieuw waarde krijgt, maakt deze technologie voor veel beleidsmakers extra interessant.
De planning is ambitieus. Eerst moet de proef in Eindhoven uitwijzen of de techniek in de praktijk doet wat ze op papier belooft. Daarna wil Thorizon een demonstratiereactor bouwen in Noord Holland. Als die stap slaagt, moet in Borssele uiteindelijk een commerciële centrale verrijzen, mogelijk rond 2034. Die zou genoeg stroom kunnen leveren voor ongeveer 250.000 huishoudens, of worden ingezet voor een datacentrum of industrieterrein.
