Energierekening stijgt in 2027 nog harder dan gedacht

Nederlandse huishoudens moeten in 2027, naast de afschaffing en de salderingsregeling en verhoogde energiebelastingen, nu ook rekening houden met fors hogere netbeheerkosten. Volgens een voorlopige prognose van toezichthouder ACM betaalt een gemiddeld huishouden daarvoor jaarlijks 89 euro extra voor het elektriciteitsnet en 52 euro voor het gasnet. Samen is dat 141 euro, bijna 12 euro per maand. De definitieve tarieven worden in december bekend.

Bijna 20 procent meer voor het energienet

De verwachte verhoging bedraagt gemiddeld ongeveer 19 procent. Let wel, dat percentage geldt voor de nettarieven, niet voor de volledige energierekening. Die bestaat daarnaast uit leveringskosten en belastingen. De hogere netkosten komen dus boven op prijsstijgingen van gas en stroom zelf.

Ook wie een vast energiecontract heeft, kan deze verhoging merken. Een vast contract zet namelijk de leveringstarieven vast, maar beschermt niet tegen veranderende netbeheerkosten.

Waarom juist 2027 een dure uitschieter wordt

Er moet veel gebeuren aan het net. Nieuwe woonwijken, elektrische verwarming en windparken op zee vragen om kabels en transformatorstations die er nu nog niet overal liggen. Nu zit het bestaande stroomnet op tal van plaatsen vol, waardoor bouwplannen en bedrijfsuitbreidingen vertraging oplopen.

De rekening voor die verbouwing belandt via de nettarieven bij huishoudens en bedrijven. Daarbij speelt een nieuwe rekenmethode van de ACM mee: netbeheerders mogen hun investeringskosten sneller doorberekenen. Ook eerdere uitbreidingen die duurder uitvielen, werken door in de tarieven. Volgens de sector blijft het niet jaarlijks bij zulke grote sprongen. Na 2027 verwachten de aangeleverde netbeheerders toch een verdere verhogingen van ongeveer 5 tot 7 procent per jaar.

De stijging verschilt per woonplaats

Verschillende netbeheerders hanteren verschillende stijgingen. Voor elektriciteit noemt de prognose de volgende veranderingen per netbeheerder:
- Liander: +23%
- Enexis: +17%
- Stedin: +17%
- Rendo: +11%
- Coteq: geen stijging
- Westland: -1%

Een andere netbeheerder kiezen kan niet. Welke partij het net beheert, hangt af van je woonplaats. Overstappen naar een andere energieleverancier verandert daar niets aan, al kan energie vergelijken wel voordeel opleveren op de leveringskosten.

Ook het gasnet wordt duurder

De gasrekening gaat ook verder omhoog. Naast de nieuwe rekenmethode speelt daar een krimpende groep aangesloten gebruikers mee. Wanneer huishoudens en bedrijven hun gasaansluiting opzeggen, moeten de kosten van het resterende netwerk over minder gebruikers worden verdeeld.

Minder gas verstoken verlaagt daarom wel de verbruikskosten, maar niet automatisch de vaste kosten van de aansluiting. Voor huishoudens die voorlopig gas blijven gebruiken, maakt dat een groot verschil.

Slimmer gebruik moet de rekening afremmen

Voor uitbreiding van het elektriciteitsnet wordt de komende vijftien jaar circa 235 miljard euro aan investeringen voorzien. Volgens de netbeheerders kan een deel worden vermeden door duidelijkere politieke keuzes, bijvoorbeeld over waar warmtenetten komen en waar industrie kan groeien. Daarnaast wil de sector vanaf 2029 flexibeler nettarieven invoeren. Het moment waarop iemand stroom gebruikt, zou dan gaan meetellen. Een elektrische auto later opladen, buiten de drukke avonduren, kan de piekbelasting beperken. Het gaat vooralsnog om plannen.